5 câu hỏi giúp bạn xác định được mô hình FnB phù hợp
Nhiều người bắt đầu bằng việc thuê mặt bằng hoặc thiết kế quán. Trên thực tế, việc đầu tiên nên làm là trả lời 5 câu hỏi quan trọng sau:
Bạn sẽ bán cho ai?
Một quán không thể phục vụ tất cả mọi người, do đó việc xác định khách hàng mục tiêu quyết định gần như mọi yếu tố còn lại. Chẳng hạn như:
Sinh viên: giá hợp lý, không gian rộng, Wifi mạnh.
Nhân viên văn phòng: phục vụ nhanh, có giao hàng.
Gia đình: không gian thoải mái, thực đơn đa dạng.
Khách du lịch: trải nghiệm, hình ảnh đẹp, món đặc trưng.
Khách hàng chọn bạn vì điều gì?
Đừng trả lời là "đồ ăn/ đồ uống ngon", đó là tiêu chí tối thiểu. Lý do thực sự mà khách hàng tìm đến quán của bạn có thể nhờ vào các yếu tố khác như giá tốt hơn, mở cửa 24/7, giao hàng nhanh, không gian đẹp, phục vụ cực nhanh,... Nếu không có điểm khác biệt, khách hàng sẽ rất dễ chuyển sang đối thủ.
Bạn sẽ kiếm tiền từ đâu?
Nhiều quán khi mới bắt đầu chỉ nghĩ đến doanh thu. Trên thực tế, bạn cần xác định rõ các vấn đề về món ăn như món nào có biên lợi nhuận cao, món nào dùng để gây ấn tượng với khách hàng, có nên triển khai combo để giúp tăng giá trị đơn hàng, đồ uống - tráng miệng nào bán chạy,... Một menu tốt không phải là menu có nhiều món mà là menu giúp tối ưu lợi nhuận.
Khách hàng sẽ biết đến quán bằng cách nào?
Đừng mở quán rồi mới nghĩ đến marketing. Ngay từ đầu hãy xác định nguồn khách và chiến lược tiếp cận cụ thể với từng nguồn như Google Maps, Facebook, TikTok, Instagram, ShopeeFood, GrabFood hay người qua đường.
Cần xác định rõ mô hình, khách hàng của quán trước khi bắt đầu (Ảnh: Internet)
Nếu doanh thu giảm 30% trong 3 tháng, bạn có trụ được không?
Đây là câu hỏi ít người nghĩ đến. Hãy luôn chuẩn bị dòng tiền dự phòng cho ít nhất 3 - 6 tháng vận hành, bởi rất ít quán đạt điểm hòa vốn ngay trong những tháng đầu.
Có thể bạn quan tâm: Các mô hình kinh doanh phổ biến hiện nay
Các bước để bắt đầu kinh doanh FnB hiệu quả
Bước 1: Chọn mô hình kinh doanh phù hợp
Không phải mô hình nào cũng cần vốn lớn. Một số mô hình kinh doanh F&B phổ biến hiện nay gồm: quán cà phê, nhà hàng, quán ăn, tiệm bánh, trà sữa, quán nhượng quyền, cloud kitchen (bếp trên nền tảng giao đồ ăn, không phục vụ tại chỗ), xe bán đồ ăn lưu động,...
Nếu nguồn vốn hạn chế, Cloud Kitchen hoặc cửa hàng quy mô nhỏ có thể là lựa chọn phù hợp để kiểm chứng thị trường trước khi mở rộng.
Bước 2: Nghiên cứu thị trường trước khi đầu tư
Đừng thuê mặt bằng chỉ vì "đông người". Bạn nên khảo sát chi tiết các yếu tố sau:
Độ tuổi khách hàng.
Thu nhập.
Lưu lượng người qua lại.
Đối thủ trong bán kính 500 m.
Giá bán trung bình.
Khung giờ đông khách.
Ví dụ: Nếu khu vực có 10 quán trà sữa nhưng chưa có quán bán đồ ăn sáng mang đi, đây có thể là một cơ hội đáng cân nhắc.
Bước 3: Xây dựng menu thông minh
Một sai lầm phổ biến là làm menu quá dài. Thực tế là menu càng nhiều món thì:
Chi phí nguyên liệu càng cao.
Khó kiểm soát tồn kho.
Dễ phát sinh lãng phí.
Nhân viên mất nhiều thời gian chế biến.
Do đó, ở giai đoạn đầu, bạn nên tập trung vào các yếu tố chủ lực nhất bao gồm: số lượng món chủ lực theo quy mô kinh doanh, một vài món bán kèm phù hợp, các món ăn/ uống theo mùa. Sau khi đưa vào hoạt động và đã thu thập dữ liệu bán hàng, hãy tiếp tục tối ưu menu.
Một sai lầm phổ biến của các quán kinh doanh FnB mới là làm menu quá dài (Ảnh: Internet)
Bước 4: Kiểm soát chi phí ngay từ ngày đầu
Nhiều quán đông khách nhưng vẫn thua lỗ, nguyên nhân chủ yếu thường nằm ở chi phí. Các khoản mà bạn cần theo dõi sát sao gồm các chi phí như thuê mặt bằng, nguyên liệu, nhân sự, điện nước, marketing, khấu hao thiết bị, phí nền tảng bán hàng và giao đồ ăn.
Đặc biệt, giá vốn nguyên liệu (Food Cost) cần được kiểm soát chặt chẽ. Đối với nhiều mô hình F&B, Food Cost thường dao động khoảng 25 - 35% giá bán, tùy loại hình và sản phẩm. Nếu tỷ lệ này quá cao mà không điều chỉnh giá hoặc công thức, lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Bước 5: Thiết lập quy trình vận hành
Một cửa hàng thành công không thể phụ thuộc hoàn toàn vào chủ quán. Ngay từ đầu, hãy chuẩn hóa quy trình, bao gồm: quy trình đóng - mở cửa, nhập hàng, pha chế - chế biến, nhập hàng, phục vụ và xử lý khiếu nại. Việc chuẩn hóa giúp dễ đào tạo nhân viên và duy trì chất lượng ổn định.
Bước 6: Đầu tư vào trải nghiệm khách hàng
Khách hàng không chỉ mua đồ ăn, họ còn mua trải nghiệm. Cho nên, người làm dịch vụ cần chú ý các yếu tố như vệ sinh, âm nhạc, ánh sáng, thời gian phục vụ, thái độ nhân viên, bao bì, không gian,... Một trải nghiệm tích cực sẽ tăng khả năng khách quay lại và giới thiệu quán.
Bước 7: Marketing ngay từ ngày khai trương
Đừng đợi quán ổn định mới quảng bá, bạn có thể chủ động bắt đầu bằng các hoạt động:
Tạo hồ sơ Google Maps đầy đủ.
Xây dựng fanpage và TikTok.
Đăng video quá trình chuẩn bị quán.
Mời khách trải nghiệm trước ngày khai trương.
Hợp tác với KOC hoặc food reviewer tại địa phương.
Khuyến khích khách đánh giá sau khi dùng bữa.
Ngày nay, nhiều khách hàng quyết định ghé quán sau khi xem hình ảnh hoặc video trên mạng xã hội.
Tìm hiểu thêm: Các hình thức Marketing online
Những sai lầm khiến nhiều quán FnB thất bại
Chọn mặt bằng theo cảm tính
Một vị trí đẹp chưa chắc mang lại doanh thu nếu không phù hợp với khách hàng mục tiêu.
Đầu tư quá nhiều vào nội thất
Không ít chủ quán dành phần lớn ngân sách cho thiết kế, nhưng lại thiếu vốn để duy trì hoạt động trong những tháng đầu.
Không theo dõi số liệu
Bạn nên kiểm tra định kỳ các chỉ số như:
Doanh thu theo ngày.
Giá trị hóa đơn trung bình.
Tỷ lệ khách quay lại.
Food Cost.
Tỷ lệ hao hụt nguyên liệu.
Doanh thu theo từng món.
Quản lý bằng dữ liệu sẽ giúp bạn đưa ra quyết định chính xác hơn.
Tuyển người nhưng không đào tạo
Dù món ăn ngon, trải nghiệm của khách vẫn có thể bị ảnh hưởng nếu nhân viên phục vụ thiếu chuyên nghiệp. Hãy xây dựng tài liệu hướng dẫn và đào tạo định kỳ để đảm bảo chất lượng dịch vụ.
Xu hướng kinh doanh FnB đáng chú ý hiện nay
Thị trường F&B đang thay đổi nhanh với nhiều xu hướng mới:
Thực đơn lành mạnh (Healthy Food).
Đồ uống ít đường.
Mô hình Grab & Go.
Cloud Kitchen.
Đặt món qua QR Code.
AI hỗ trợ dự báo nhu cầu và quản lý tồn kho.
Tự động hóa quy trình đặt hàng và thanh toán.
Việc theo dõi xu hướng giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với nhu cầu của khách hàng.
FnB là lĩnh vực có tiềm năng nhưng không phải "dễ kiếm tiền" (Ảnh: Internet)
Có nên kinh doanh FnB?
F&B là lĩnh vực có tiềm năng nhưng không phải "dễ kiếm tiền". Bạn nên cân nhắc nếu bạn có người yêu thích lĩnh vực dịch vụ và ẩm thực, sẵn sàng làm việc cuối tuần, ngày lễ. Đặc biệt bạn cần có khả năng quản lý vận hành và khả năng thích nghi tốt để chấp nhận thử nghiệm và điều chỉnh liên tục theo nhu cầu thị trường.
Thành công trong FnB thường đến từ việc tối ưu từng chi tiết nhỏ thay vì chỉ dựa vào một món ăn ngon.
Kinh doanh FnB không chỉ là mở một quán ăn hay quán cà phê mà là quá trình xây dựng mô hình kinh doanh bền vững. Từ việc xác định khách hàng mục tiêu, kiểm soát chi phí, chuẩn hóa vận hành đến xây dựng trải nghiệm và chiến lược marketing, mỗi bước đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.
Nếu chuẩn bị kỹ lưỡng và liên tục cải thiện dựa trên dữ liệu thực tế, bạn sẽ có nhiều cơ hội xây dựng một thương hiệu F&B phát triển lâu dài.
Kinh doanh F&B là hành trình đòi hỏi sự kiên trì, khả năng quản lý và tinh thần học hỏi liên tục. Hãy theo dõi Blog Nghề nghiệp Vieclam24h để cập nhật thêm nhiều bài viết về quản trị, marketing, kỹ năng kinh doanh và xu hướng thị trường.
Câu hỏi thường gặp
Kinh doanh F&B cần bao nhiêu vốn?
Mức vốn phụ thuộc vào mô hình. Một quán nhỏ hoặc Cloud Kitchen có thể cần vài chục đến vài trăm triệu đồng, trong khi nhà hàng hoặc quán cà phê quy mô lớn có thể cần vốn đầu tư từ hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng.
Mở quán ăn hay quán cà phê dễ thành công hơn?
Không có mô hình nào đảm bảo thành công. Hiệu quả kinh doanh phụ thuộc vào việc nghiên cứu thị trường, lựa chọn đúng khách hàng mục tiêu, kiểm soát chi phí và khả năng vận hành.
Làm sao để giảm rủi ro khi kinh doanh F&B?
Bạn nên khảo sát thị trường trước khi đầu tư, xây dựng thực đơn tinh gọn, kiểm soát giá vốn nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình vận hành và dự phòng dòng tiền đủ cho ít nhất 3–6 tháng hoạt động.
Kinh doanh F&B có cần kinh nghiệm không?
Kinh nghiệm là một lợi thế, nhưng không phải điều kiện bắt buộc. Người mới có thể bắt đầu từ quy mô nhỏ, học hỏi thông qua thực tế, tham gia các khóa đào tạo hoặc làm việc trong ngành F&B trước khi tự mở cửa hàng.
Nguồn trích dẫn website: https://vieclam24h.vn/nghe-nghiep/la-ban-su-nghiep/kinh-doanh-fnb
